MiTro | (P1)Functions & hệ thống functions
Cognitive functions, hay các chức năng nhận thức, là cơ
(P1)Functions & hệ thống functions
Cognitive functions, hay các chức năng nhận thức, là cơ chế hoạt động của tâm trí. Vì sao 16 types, mỗi type lại đều có những đặc điểm tính cách riêng? Là bởi vì họ sử dụng những tổ hợp chức năng khác nhau.
Mỗi type sẽ sử dụng 4 functions, được sắp xếp theo các “tầng ý thức”, để tạo thành một hệ thống chức năng. Để hiểu một cách đơn giản hơn, thì nó như một miếng bánh gato có 4 layer, mỗi layer là 1 chức năng. Càng chức năng ở trên thì càng phát triển, và ngược lại, càng ở dưới thì càng yếu kém. 4 functions này lần lượt sẽ là:
Dominant function (chức năng thống trị / dom): là chức năng phát triển nhất, được sử dụng quen thuộc nhất.
Auxiliary function (chức năng bổ trợ / aux)
Tertiary function (chức năng non trẻ)
Inferior function (chức năng yếu kém)
Một chức năng được tạo thành bởi 2 yếu tố chính:
Chức năng đó là hướng nội hay hướng ngoại (i-e)?
Chức năng đó là tiếp nhận thông tin (N-S) hay xử lý thông tin (F-T)?
Từ đó tạo thành 8 chức năng như sau, có thể được chia làm hai hệ là Perceiving (tiếp nhận thông tin) và Judging (xử lý thông tin):
4 chức năng hệ tiếp nhận thông tin (Perceiving functions):
Se (cảm giác hướng ngoại – Extraverted Sensing) là chức năng khám phá và trải nghiệm cái thế giới vật lý bên ngoài một cách chân thực, chi tiết, thông qua các giác quan trên cơ thể, hoặc sử dụng cơ thể để tương tác với thế giới. Se có xu hướng muốn mở rộng cái thế giới quan thực tế, hướng tới việc khám phá những trải nghiệm mới lạ. Type sử dụng Se nhiều nhất: ESTP & ESFP.
Si (cảm giác hướng nội – Introverted Sensing) là chức năng thu thập, lưu giữ, và tích hợp các trải nghiệm thực tế thành một cái “bộ nhớ”, thông qua cơ thể vật lý. Cái “bộ nhớ” này là một tập hợp các kinh nghiệm, thói quen, truyền thống trong quá khứ đã được chủ thể xác nhận. Si có xu hướng tìm kiếm sự đảm bảo, an toàn, quen thuộc, ổn định và nhất quán. Type sử dụng Si nhiều nhất: ISTJ & ISFJ.
Ne (trực giác hướng ngoại – Extroverted Intuition) là chức năng scan & nhận biết các pattern, các ý tưởng, giả thuyết, hay các khả năng từ thế giới bên ngoài. Ne là chức năng tượng trưng cho khả năng sáng tạo, mang tính khám phá, mở rộng, bằng cách lướt nhanh qua các ý tưởng sẵn có, và liên tục tái kết hợp chúng lại để tạo ra ý tưởng mới. Type sử dụng Ne nhiều nhất: ENTP & ENFP.
Ni (trực giác hướng nội – Introverted Intuition) là chức năng nhìn thẳng vào cái “chân giá trị”, cái bản chất, ý nghĩa, hay nguyên nhân sâu xa đằng sau một sự vật hay hiện tượng. Ni kết nối và tổng hợp các đầu mối thông tin một cách vô thức, quy chúng về chung một cái pattern hay quy luật, rồi từ đó đưa ra những dự đoán, giả thuyết, tầm nhìn (vision) hay insight. Type sử dụng Ni nhiều nhất: INTJ & INFJ.
4 chức năng hệ xử lý thông tin (Judging functions):
Te (tư duy hướng ngoại – Extroverted Thinking) là chức năng xử lý thông tin có tính hệ thống dựa trên những dữ kiện khách quan bên ngoài. Te sử dụng các data, các phương pháp, các quy định có tính logic để tạo ra hệ thống và tối ưu hệ thống đó bằng những kết quả khách quan. Vì là chức năng hướng ngoại nên Te thường thể hiện ra bằng hành động, mang tính kiểm soát và chặt chẽ. Type sử dụng Te nhiều nhất: ENTJ & ESTJ.
Ti (tư duy hướng nội – Introverted Thinking) là chức năng xử lý thông tin mang tính logic, nhưng thuộc phạm vi chủ quan. Ti khảo sát và phân tích các sự vật, các ý tưởng, một cách mạch lạc và hệ thống. Ti có tính giản lược, bóc tách và phân tích vấn đề. Vì là chức năng hướng nội nên nó sẽ có xu hướng đi sâu vào cái hệ thống logic chủ quan, và tối ưu cái hệ thống đó. Type sử dụng function này nhiều nhất: INTP & ISTP.
Fe (cảm xúc hướng ngoại – Extroverted Feeling) là chức năng xử lý thông tin dựa trên đời sống tinh thần từ thế giới xung quanh. Fe quan tâm đến cảm xúc, giá trị, hay đạo đức mang tính khách quan, và dựa vào đó để đưa ra các quyết định phục vụ cả tập thể, để củng cố các mối quan hệ giữa người với người, hoặc để gìn giữ các trật tự xã hội. Type sử dụng Fe nhiều nhất: ENFJ & ESFJ.
Fi (cảm xúc hướng nội – Introverted Feeling) là chức năng xử lý thông tin dựa trên và phục vụ cho cái đời sống tinh thần cá nhân. Fi hướng tới việc khám phá và tự điều tiết cảm xúc, sở thích hay các giá trị đạo đức trong phạm vi chủ quan. Fi cũng có thể tạo ra những kết nối về cảm xúc mạnh mẽ với một số vấn đề nhất định. Type sử dụng Fi nhiều nhất: INFP & ISFP.
#MBTI
#cognitivefunctions